Cd-verkoop maakt vrije val

De halfjaarcijfers van de entertainmentindustrie, uitgebracht door brancheorganisatie Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers (NVPI), schetsen een triest beeld voor de cd. De verkoop van fysieke albums kende in de eerste helft van dit jaar een daling van 8 procent en de verkoop van fysieke singles ging met 28,2 procent naar beneden. Het zijn trieste cijfers voor iedereen die waarde hecht aan mooie albumhoezen, boekjes met songteksten en het doorzoeken van de schappen bij de platenwinkel.

Dat de verkoop van cd’s daalt is niets nieuws. Er wordt namelijk al jaren door labels, artiesten en verkopers gestreden tegen de invloed van downloaden. Ze staan echter niet langer alleen tegenover illegale aanbieders als NapsterThe Pirate Bay en Mininova. Tegenwoordig bedreigen ook legale aanbieders zoals iTunes de fysieke cd-verkoop. De verkoopcijfers van het schijfje stegen voor het laatst in 2000 en de totale verkoop is sinds 1994 gehalveerd. Het aantal legale downloads is sinds 2005 echter bijna verdrievoudigd. Volgens Jaap de Wind, filiaalmanager bij Free Record Shop in Groningen, kiezen mensen liever voor gemak dan voor kwaliteit: ‘Je hoort het verschil in geluidskwaliteit tussen een vinylplaat en cd, maar de mp3’s die iTunes aanbiedt halen niet eens de kwaliteit van een cd.’

De schuld van de dalende verkoop wordt, naast downloaden, vaak gezocht bij de hoge prijzen van cd’s. Een fysieke cd kost tegenwoordig gemiddeld 11 à 12 euro. Hetzelfde album kost gedownload daarentegen iets meer dan de helft daarvan. De digitale muziekmarkt blijft daarom ook groeien, zo wezen de cijfers uit. Zo werden er in de eerste helft van dit jaar maar liefst 36,9 procent meer albums verkocht via download sites als iTunes. Ook de verkoop van digitale singles steeg fors met 38,7 procent. Toch laten cijfers zien dat sinds 2002 de gemiddelde prijs van de cd alleen maar is gedaald. Tegen de prijzen van een gedownload album lijkt echter niet te concurreren, aangezien er via de digitale snelweg geen distributie- en drukkosten hoeven worden gerekend. Uit verschillende hoeken wordt nu geroepen om verlaging van het BTW-tarief dat op cd’s wordt geheven. Op dit moment vallen cd’s in Nederland nog binnen de categorie luxeproduct, waardoor er 19 procent BTW bovenop de nettoprijs komt. Wanneer de cd net als boeken, concerten en theaters als cultuurproduct zou worden beschouwd, zou het belastingspercentage dalen naar 6 procent. Volgens Jaap de Wind is dat niet eens nodig: ‘Het gaat erom dat je handig met acties omgaat. Wij hebben verschillende acties, waarbij je bijvoorbeeld drie cd’s voor 25 euro koopt. Sinds wij die actietarieven hebben ingevoerd zien wij de verkopen weer stijgen.’

Ook is downloaden volgens De Wind niet de grootste bedreiging voor cd-winkels: ‘Vroeger deden we precies hetzelfde, alleen toen gebruikten we cassettebandjes. Je zat urenlang voor de radio te wachten tot het nummer wat je wilde horen voorbij kwam en dan nam je het op. Evengoed illegaal, en je had ook nog eens veel mindere kwaliteit.’

Het grote gevaar voor winkels komt volgens De Wind echter wel uit de digitalisering. ‘Tegenwoordig gaat alles via webwinkels, ook bij ons. Mensen hebben geen tijd en zin meer om naar de winkel te gaan.’ Cijfers uit een onderzoek van website Thuiswinkel.org bevestigen deze uitspraak. In het eerste halfjaar steeg de verkoop via webwinkels, ondanks de recessie, met 20 tot 25 procent. Daarnaast wordt 44 procent van de fysieke muziekaankopen al via het internet gedaan. De Wind ziet het allemaal met lede ogen aan: ‘Ik werk hier nu 23 jaar, als dit weg valt, wat moet ik dan?’

Dat een winkel het niet alleen meer met cd-verkopen kan redden, benadrukt De Wind wel: ‘Wij hebben ons assortiment in de afgelopen jaren flink uitgebreid, we zijn dan ook meer entertainmentwinkel dan record shop.’ De uitbreiding van het aanbod is bij meer winkels het geval en deze is ook noodzakelijk. ‘Alleen cd’s verkopen is gewoonweg niet rendabel. Bij ons wordt er meer geld verdiend aan de verkoop van films, games en tv-series,’ aldus De Wind.

Binnen de muziekindustrie zelf heerst een tweestrijd wat betreft de vorm van muziek. Labels zien graag dat albums en singles via iTunes worden verkocht, omdat zij dan 56 procent van de opbrengsten opstrijken in plaatst van 39 procent zoals dat het geval is bij een fysieke cd. Artiesten daarentegen hebben meer baat bij fysieke verkoop, omdat die voor hun meer oplevert. Ian Astbury, zanger van de Britse band The Cult, pleitte onlangs tegenover blabbermouth.net voor een nieuwe aanpak wat albums betreft: ‘Luisteraars hebben niet het concentratievermogen voor een album. Bovendien is het, tegen de tijd dat je het uitbrengt, al wekenlang op internet te vinden, we moeten muziek uitbrengen in kleinere brokken’. Ook worden ideeën voor een kabelachtig model aangedragen, waarbij de gebruiker voor een vast bedrag per maand toegang heeft tot alle muziek die men wil hebben, digitaal wel te verstaan. Het gevolg zou kunnen zijn dat de verkoop van cd’s alleen maar verder achteruit gaat lopen.

Verrassend genoeg biedt het verleden echter enige hoop voor ‘fysieke’ muziek. De verkoop van de ouderwetse vinylplaat is hard aan het groeien. In Amerika steeg de verkoop in 2008 ten opzicht van het jaar daarvoor met maar liefst 90 procent en in de eerste vijf maanden van dit jaar ging het met een stijging van 50 procent ook voortvarend. De groei moet ironisch genoeg worden gezocht in de kwaliteit: ‘De echte muziekliefhebber kiest voor een vinylplaat omdat die beter klinkt dan een mp3-tje. Die kiest niet voor het gemak van downloaden.’ Of vinyl ook in de winkel terugkeert is echter nog de vraag: ‘Wij ruimen er nog geen plaats voor in, puur omdat het marktaandeel te klein is,’ zo stelt De Wind. Ondanks de positieve cijfers betreft de vinylverkoop slechts 1% van de totale verkoop, voornamelijk omdat veel vinylhandel tweedehands gebeurt. ‘Het is wel weer te bestellen, maar in de winkel zie ik het nog niet liggen,’ aldus Jaap de Wind.

Het lijkt er dan ook niet op dat de vinyl de redder wordt van de fysieke muziek. Marktonderzoekers voorspellen dat de daling zich alleen maar doorzet. In 2012 zouden volgens hun fysieke verkopen nog maar 60 procent van de muziekmarkt innemen, terwijl dat nu nog 72 procent is. Nu iTunes de kwaliteit van de door hun aangeboden mp3’s langzaam maar zeker ook verbetert, is het denkbaar dat de cd nog sneller terrein verliest. De vrije val van de cd lijkt niet meer te stoppen.

Dit artikel werd eerder, in aangepaste vorm, gepubliceerd op Speakerheadz.com

Advertenties

Reageer:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s